Taken en verantwoordelijkheden

Hieronder staan de taken en verantwoordelijkheden van de verschillende onderdelen van de Rijksoverheid met betrekking tot de Mariene Strategie voor het Nederlandse deel van de Noordzee, deel 2.

Directoraat-Generaal Ruimte en Water

DG Ruimte en Water (DGRW) van het ministerie van Infrastructuur en Milieu was in 2014 samen met DG Agro & Natuur van het ministerie van Economische Zaken (EZ) opdrachtgever voor het monitoringprogramma en monitoringplan voor de Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KRM). DGRW droeg onder andere bij aan duurzame kwaliteit van de ruimtelijke inrichting en doelmatig gebruik van het bodem- en watersysteem van de Noordzee. DGRW was verantwoordelijk voor het integraal Noordzeebeleid en daarmee voor de implementatie van onder andere de KRM, de Kaderrichtlijn Water (KRW), de richtlijn Marine Spatial Planning en de beleidsvorming en samenwerking van de Noordzeelanden in OSPAR. Daarmee was DGRW ook opdrachtgever voor de monitoring die uit deze onderdelen van het Noordzeebeleid voortkomt.

DG Natuur Visserij en Landelijk Gebied

Directoraat Generaal Natuur, Visserij en Landelijk Gebied (DGNVLG) is samen met DGRW opdrachtgever voor het monitoringprogramma en het monitoringplan. DGNVLG is systeemverantwoordelijk voor natuur en biodiversiteit, en zorgt ervoor dat Nederland voldoet aan haar internationale verplichtingen op het gebied van biodiversiteit. Dit DG stimuleert dat natuur een rol speelt bij afwegingen in het economisch en maatschappelijk proces.

Internationale overeenkomsten zoals de Convention on Biological Diversity (CBD) en de EU-Biodiversiteitsstrategie voor 2020 geven de overheid belangrijke kaders voor nationale en internationale activiteiten. Daarmee is DGNVLG ook verantwoordelijk voor de borging van de monitoring die vanuit deze onderdelen van het natuur- en biodiversiteitsbeleid voortvloeit, waaronder de monitoring voor de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn.

DGNVLG is opdrachtgever van het programma van Wettelijke Onderzoekstaken voor de Natuur (WOT Natuur & Milieu) en verantwoordelijk voor de coördinatie en uitvoering van dit programma. De WOT Natuur draagt zorg voor een deskundige en betrouwbare uitvoering van de Wettelijke Onderzoekstaken op het beleidsterrein Natuur, waaronder de internationale natuurrapportages. Deze taken worden uitgevoerd voor en gefinancierd door het ministerie van LNV. Ook is DGNVLG opdrachtgever van de afdeling Natuurstatistiek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en hoofdopdrachtgever van het Netwerk Ecologische Monitoring (NEM).

Daarnaast draagt DGNVLG zorg voor de vormgeving van duurzame visserij op zee, kust- en binnenwateren, met inbegrip van een duurzame aquacultuur. Verder voert dit DG de nationale en internationale visserijwetten regelgeving uit. DGNVLG zorgt voor de implementatie en uitvoering van Europese verordeningen voor het visserijbeleid en coördineerde de monitoring voor de Europese Datacollectieverordening. In dat kader is DGNVLG  eindverantwoordelijk voor de coördinatie en uitvoering van een programma van Wettelijke Onderzoekstaken voor de visserij (WOT Visserij) en daarmee ook eigenaar van dit meetnet.

Rijkswaterstaat (RWS)

Rijkswaterstaat is coördinerend beheerder van de Noordzee en monitort de chemische, ecologische, hydraulische (waterbeweging) en hydrografische (bodemeigenschappen) kwaliteit van het watersysteem en de zeebodem, door middel van de MWTL (Monitoring Waterstaatkundige Toestand des Lands) en het LMW (Landelijk Meetnet Water).

Rijkswaterstaat reguleert en monitort als bevoegd gezag en gebiedsbeheerder het gebruik van de Mariene Strategie voor het Nederlandse deel van de Noordzee en stelt voor het beheer van de Noordzee als geheel, en de Natura 2000-gebieden en KRM-gebieden in het bijzonder, beheer- en monitoringplannen op. Dat gebeurt in samenwerking met de relevante rijkspartners en in afstemming met alle belanghebbenden. Structurele langjarige monitoring ten behoeve van beheer en beleid wordt ondergebracht in het MWTL en LMW.

Daarnaast voert Rijkswatertstaat ook tijdelijke projectmonitoring uit en levert kennis en advies aan rijkspartners over monitoring die past bij de beleids- en informatiebehoefte, over landelijke meetnetten en over projectmatige gegevensinwinning.

Informatiehuis Marien

Het Informatiehuis Marien (IHM) heeft als primaire rol om alle mariene rijksdata en –informatie en onderzoeksgegevens over de Noordzee op één plek toegankelijk te maken voor overheden, bedrijven, onderzoekers en particuliere belangstellenden.

Met het vaststellen van het monitoringprogramma heeft het IHM daarnaast een faciliterende en coördinerende rol binnen de monitoringcyclus voor de KRM.

Vanuit laatstgenoemde rol heeft het IHM een aantal instrumenten en faciliteiten ontwikkeld. Het IHM biedt deze aan op zijn website. Het gaat om:

  • het KRM-spoorboek. Dit spoorboek biedt personen en organisaties die bij de uitvoering van de KRM-monitoring betrokken zijn meer inzicht in de KRM-monitoring. Bijvoorbeeld de inhoud van de monitoring, de procedures die worden gehanteerd, de termijnen die rond de monitoring aan de orde zijn en de verbanden met andere activiteiten en uitvoeringstrajecten binnen en buiten de scope van het monitoringprogramma. Dit alles ter ondersteuning van de verschillende (deel)processen rond de KRM-monitoring.
  • een overzicht van de planningen die voor de monitoring van de KRM-indicatoren wordt gehanteerd.
  • een overzicht van de verschillende KRM-meetnetten die worden uitgevoerd.

Al deze instrumenten scheppen inzicht in de praktijk van de KRM-monitoring. Dit inzicht is voorwaardelijk voor het kunnen realiseren van efficiency-verbeteringen in de KRM-monitoring. Het IHM zal alert blijven op nieuwe mogelijkheden daartoe en deze waar mogelijk stimuleren.